عمر السهروردي ( مترجم : ابومنصور اصفهانى )

مقدمه 34

عوارف المعارف ( فارسى )

محضر او را درك كرده است ؛ مترجم نيز از مريدان و شاگردان عبد السلام كاموى است ؛ و اين هر سه تقريبا در يك قرن مىزيسته‌اند . تاريخ وفات عبد السّلام كاموئى ، بنا به قول خواجه عماد فقيه كرمانى ، سال 705 هجرى است 118 . دربارهء ترجمه كمّيّت ترجمه مترجم چنان كه خود در مقدّمه گفته ، اسانيد و مكرّرات را حذف كرده است . از حدود سيصد و سى آيه كه در متن عوارف هست يك سوم آن در ترجمه نقل شده است . متجاوز از سيصد و چهارده حديث و خبر در عوارف مذكور است كه تقريبا يك‌صد و سى خبر و حديث آن در ترجمه آمده است . از هشتاد و هفت بيت عربى منقول در متن عوارف ، فقط در حدود بيست و سه بيت در ترجمه مذكور افتاده است . در عوض ، مترجم چهارصد و هفتاد بيت فارسى در ترجمه افزوده است . بابهاى بيست و سوم و بيست و چهارم كلا ترجمه نشده و به قول مترجم آنچه از اين دو باب لازم بوده در باب بيست و دوم گفته شده است . مترجم در تطويل و اختصار متفنّن بوده ، چنان كه باب چهل و ششم را ، به استثناى چند كلمه ، تماما ترجمه كرده و در ترجمهء باب چهلم به اختصار گراييده است . با همهء اين‌ها ، نظم و ترتيب مطالب كتاب عوارف را كاملا مرعى داشته و در نهايت دقّت و علاقه جان سخن سهروردى را به بهترين وجه به فارسى شيرين و روان برگردانده است . كيفيّت ترجمه و اهميّت ادبى آن چنان كه قبلا بتفصيل گفته شد ، كتاب عوارف المعارف به روشى عالمانه و به شيوه‌اى معتدل ، شامل اصول تصوف عابدانه و عارفانه و جامع ذوق و عمل ، تأليف يافته و از آغاز تأليف حائز اهميّت بوده و مورد توجّه متصوّفه قرار گرفته است . مترجم ، كه خود شاعر و صوفى و پيرو طريقهء سهرورديّه است ، با وقوف كامل به اهميّت و شهرت عوارف و تسلّط كافى و لازم به دو زبان عربى و فارسى براى « تنشيط قاريان » و بهره‌مندى همگان و رضايت خاطر دوستان به ترجمهء اين كتاب همّت گماشته است ؛ و با علاقه و ارادت مريدى صديق ، احتمالا ، نخستين و كاملترين ترجمهء كتاب مذكور را در 665 هجرى به وجود آورده و به صاحبدلان تقديم كرده است . سبك كلّى ترجمه ترجمه آزاد است و مترجم خود را در حذف و اسقاط اسانيد و مكرّرات آزاد مىداند .